EYE FILMMUSEUM, IJPROMENADE 1 (2012-)

70mm vertoning in vier zalen mogelijk, met DP70 (no. 2394 en 2398), DP75 en in zaal 1 met FP75-ES projectorenen op 14,25x5,15 meter scherm.
Architecten: Delugan Meissl Associated Architects, Parisienzaal decoratie Rob Looman.
Exploitant: EYE.

ARCHITECTUUR

Toenmalig directeur Rien Hagen legde de basis voor Filmmuseum nieuwbouw met expositieruimte. Een prijsvraag daartoe werd gewonnen door Weense architecten en vanaf juni 2009 verrees het opzienbarende witte complex op een nieuw schiereiland aan de IJoever in Overhoeks. Filmmuseum Vondelpark opvolger EYE (eerst gespeld met gespiegelde laatste E) werd door koningin Beatrix geopend op 4-4-2012 als "het nieuwe filmmuseum aan het IJ" en eerste bioscoop in Amsterdam Noord sinds de sluiting van Cleyntheater filmhuis in 1987, sindsdien gevolgd door FC Hyena filmhuis in 2016.

"De architecten van het EYE, de Oostenrijkers Roman Delugan en Elke Delugan-Meissl, blijven vandaag uit protest weg bij de officiële opening" [NRC]. "De Delugans waren boos over een sluis tussen de zaal en foyer, die er moest komen wegens brandveligheid" [ANWB Kampioen, oktober 2016]. De overal zwevende asymmetrische staalconstructie kan zich meten met de Sydney opera en is al vergeleken met allerlei dieren (haai, hond, kikker, schelp, sprinkhaan, vis, vogel), voertuigen (schip, ufo, vliegtuig), ijsschots, oog, origami enz. Meestal is dit gezien vanuit het oosten want rondom is er een telkens wisselend silhouet. De plattegrond is een soort boomerang maar vanaf de A'dam toren is dat slecht zichtbaar. Bij nadering openbaart zich een flinke klim naar boven en een verrassende onregelmatige gevelstructuur, een helse constructie voor de aannemer [Quest, september 2012]. Op het gebouw ontbreekt - meestal - elk opschrift (en sinds de opening van de A'dam uitzichttoren in 2016 is zelfs het EYE dak een optie) en interieurdecoratie begon minimaal. Het interieur is even spannend als verwarrend, haast een CALIGARI labyrint met scheve wanden en plafonds, vloeren met vals plat en steile trappen met VERTIGO associaties (Chris Reinewald noemt het zelfs een trappenpaleis met POTEMKIN associaties; zie Museumvisie, zomer 2012), en "vreemde perspectieven, zoals de 'stairs to nowhere' naast Cinema 1" [Welkom in EYE, brochure]. Elke verdieping heeft andere dimensies. De steriele witte gangen met hun strakke routing voelen als de Orion uit 2001: A SPACE ODYSSEY. In contrast staat de hardhouten vloer van de Arena (met horeca) in de vorm van een soort Grieks theater, een gigantische vrije ruimte met slechts enkele schuine kolommen "die moesten worden bevochten op de architect" volgens Erik Geldof & Simon Kiefte [Bouwen met staal, oktober 2011]. Het gebouw heeft veel glas en het gebogen Arena venster is haast een Cineramascherm met panoramisch uitzicht op IJ en Amsterdam, met golven en vaartuigen als bewegend beeld en trappen als tribune. De bijna 1000 ton staal beïnvloedde mobiele communicatie en vergde aanpassingen. "Een uitkraging van 32 meter zorgt voor een uiterst spannend krachtenspel in de kern van het gebouw" volgens Jan Sint Nicolaas tijdens de bouw [Cobouw, 27-9-2010; zie AT5 journaal at5.nl/artikelen/51092/eye-werkt-aan-reusachtig-stalen-onderkomen]. Deze overhangende hoogste en grootste zaal 1 voor 312 personen (en dan circa 5 cm doorbuigt) kreeg een scherm van 14,25x5,15 meter maar aanvankelijk kleiner gekaderd tot het in 2016 werd verbreed tot Ultra Panavision voor THE HATEFUL EIGHT. "Bij het inrichten van het EYE filmmuseum was er van een maximale beeldverhouding van 2.55:1 uitgegaan. Door aanpassingen aan de gordijnrails kon de kadering aan de zijkanten bijna helemaal tot aan de muur openen maar dat was nog niet genoeg. Door de zwarte markering boven en onder het doek nog wat te verplaatsen kon het scherm wel de volledige verhouding van 2.76:1 weergeven" volgens Sim Kranenburg in de Tweakers documentaire HET BREEDSTE FILMFORMAAT OOIT (online zie verder). De lage bassen laten de zwevende zaal soms haast trillen. De cabine in de 23 meter hoge nok heeft geen lift voor de zware 70mm akten. Zaal 1 kreeg het gerestaureerde bioscooporgel uit 1929 van het verdwenen architectuurwonder Passage Den Haag. De andere drie bioscoopzalen zijn meer rechthoekig en ingetogen met warme donkere tinten maar de onderste en kleinste zaal 4 (met 7,65x3 meter scherm) heeft ledlicht met kleuropties als blauw, groen, oranje, roze, en een nabootsing van de vroegere Parisiendecoratie, opnieuw ontworpen door Rob Looman. Zaal 2 is multifunctioneel met een opvouwbare tribune, voelbaar aan trillingen, en heeft een 9,4x3,7 meter scherm evenals zaal 3, met zwarte wanden. In 2016 opende een nabijgelegen Collectiecentrum met multifunctionele filmzaal waaronder analoge projectieformaten tot maximaal 35mm.

PROGRAMMERING

In de wandelgangen is een bescheiden vaste opstelling over filmtechniek geschiedenis met originele apparaten en replica's. Naast de filmzalen heeft de wisselexpositie meestal projectie met nieuw werk van moderne mediakunstenaars. Ondanks de analoge filmcollectie en projectieuitrusting (anders dan filmhuizen) programmeert EYE relatief minder analoge klassiekers dan het Filmmuseum Vondelpark. Tussen de geëxplodeerde meestal digitale filmprogrammering met overwegend premièrefilms (soms ook 35mm zoals SON OF SAUL in 2015) startte de voor Nederland unieke 70mm vertoningen met de Nederlandse première van een WEST SIDE STORY restauratie. Net als Filmmuseum Cinerama wordt ook allerlei bijzonder breedbeeld geprogrammeerd zoals de 35/70mm Bollywood-hit SHOLAY in 4K-3D, de CinemaScope-55 musical THE KING AND I in 35mm CinemaScope restauratie met inleiding, en 4K digitale restauraties waaronder 70mm films als BEN-HUR (in Ultra Panavision beeldformaat), LAWRENCE OF ARABIA, THE SOUND OF MUSIC en 2001: A SPACE ODYSSEY. Maar EYE negeerde de aangeboden wereldpremière van de gedigitaliseerde 3-strip film THIS IS CINERAMA, volgens Amerikaanse filmrestaurateurs Dave Strohmaier en Randy Gitsch in 2012.
"Acquisitie vindt plaats in diverse formaten: 35mm, 70mm en verschillende digitale formaten... Sommige gerestaureerde en nieuwe films kunnen alleen digitaal worden verworven, van andere films geniet het de voorkeur ze op celluloid te verwerven vanwege de zekerheid van de lange levensduur, het bijzondere formaaat (bijv. 70mm) of andere redenen" aldus EYE Beleidsplan 2014-2107. Aldus werd onder meer THE MASTER op 70mm verworven.
In 2016 opent een nabijgelegen Collectiecentrum. "Collectiebehoud begint met opslag onder de juiste omstandigheden, en daarom komen er in de depots geavanceerde klimaatsystemen. Een deel van de filmcollectie wordt zelfs ingevroren in zogeheten sub-zero depots. Het gaat hier vooral om kleurnegatieven en masters, [sommige] 70mm kleurkopieën en een deel zwartwit negatieven" [eyefilm.nl/collectiecentrum].
In 2013 stond EYE met 503.00 bezoekers op de zesde plaats na Rijksmuseum, Van Gogh Museum, Anne Frankhuis, Stedelijk Museum en Venus Tempel [Amsterdam in cijfers 2014].

PROJECTIE

Tijdens de opening was er laserprojectie op de buitengevel. Er zijn publiekscabines met breedbeeldscherm van 120cm en zowel de permanente als tijdelijke opstellingen hebben multiscreenprojectie, het zogenaamde Panorama met interaktieve 360 graden videowalls en er zijn wisselende installaties in Nederland's grootste expositieruimte (die met ruim 1200 m² de Stedelijk Museum basement met 100 m² overtreft).
Er is digitale projectie in 3D en tot 4K (zaal 1 en 3 met 32B Barco 4K, zaal 2 met Barco 2K, zaal 4 met 22/104 Christie 2K) en alle zalen hebben tevens filmformaten tot 70mm. Zaal 1 heeft twee nieuwe Kinoton FP75-ES Studio projectoren, een geavanceerde 35/70mm projector speciaal voor museale doeleinden, met uitstekende lichtopbrengst en een lange stabiele filmbaan. Ook 70mm kan achteruitspelen en in twee minuten is ombouw van formaat mogelijk. De traploos regelbare snelheid is digitaal afleesbaar en een PLAYTIME 70mm projectie schommelde tussen 23-24 beelden. "From this machine there are only six in the world" volgens Nigel Wolland en Johan Wolthuis [Cinema tour, Cinema Technology, March 2014]. Zaal 1 heeft alle 70mm vertoningen (maar VERTIGO tevens in zaal 3). Zie ook my.kinoton.com/fileadmin/user_upload/film_equipment/Brochures/FP75E_brochure_e.pdf].
Zaal 2 heeft een Kinoton DP75 voor 35/70mm en een FP28 voor 16mm en de aangrenzende zaal 3 heeft een DP75 voor 35/70mm en FP20/28 voor 35 en 16mm. De onderste zaal 4 kreeg twee onverwoestbare, ruim een halve eeuw oude DP70's en deze cabine is voor publiek zichtbaar via een venster bij zaal 3. De vloer moest met balken worden verstevigd voor deze zware projectoren. Wegens de hoge cabine wordt geprojecteerd onder extreem schuine hoek. "Voor het vertonen van stille films op snelheden van 16 tot 20 beelden per seconden zonder flickering zijn de projectoren in zaal 1, 2 en 3 uitgerust met driebladige vlinders. In zaal 4 waar twee DP70 projectoren staan was dit niet mogelijk" volgens operateur Hans van Noort [brochure Projectie Techniek EYE Filminstituut, 2015]. Alleen zaal 4 heeft een vlak scherm want de andere drie zijn licht gebogen. Zie EYE op ultra breedbeeld videoscherm boven Centraal station IJpassage. Zie ook
https://www.facebook.com/eyefilm/
http://www.theobakker.net/pdf/bioscopen.pdf

EYE 70MM VERTONINGEN (VANAF 2012)

01).09-04-2012: WEST SIDE STORY. Reprise maar restauratie première.
Zaal 1, met vooraf in de arena "live dans battle" door Léon Beckx en Tom Goldhand, en inleiding door Max van Praag. Van de restauratie bestaan twee 70mm prints waarvan deze na de Berlinale première is aangekocht door EYE. 

02).10-04-2012: PLAYTIME. Restauratie reprise.
Zaal 1, zonder ondertitels.

03).30-06-2012: SPARTACUS. Restauratie reprise.
Zaal 1, tijdens Stanley Kubrick tentoonstelling.

04).17-08-2012: TOTAL RECALL (blowup). Reprise maar 70mm première (35mm première Bellevue, Alhambra 1, Cinema 1, 10-08-1990).
Frans-Nederlands ondertitelde print, gepresenteerd door Ronald Simons en Martin Koolhoven tijdens thema avond Cinema Egzotik, a night on Mars.

05).06-09-2012: 55 DAYS AT PEKING. Reprise.
Zaal 1, verkleurde print, tijdens Nicholas Ray retrospectief.

06).01-12-2012: VERTIGO. Reprise maar première 70mm restauratie uit 1996 (35mm première 35mm première Tuschinski, 06-02-1959).
Zaal 1, zonder ondertitels, tijdens programma 100 jaar Hollywood (in zaal 3 tevens met "7 december een inleiding door Kees 't Hart, de auteur van de recent verschenen roman Hotel Vertigo, een literair eerbetoon aan Hitchcock” volgens toenmalige EYE website.

07).26-01-2013: THE MASTER. Première.
Zaal 1, dagelijkse vertoning met gelijktijdige digitale distributie door A-film. Deze 70mm print had op het Rotterdams filmfestival in Pathé Schouwburgplein een uitgestelde première wegens complicaties. "De bezoekers van de publieksopening op woensdag, waar Paul Thomas Anderson's THE MASTER op het gelauwerde, haarscherpe 70mm formaat zou worden vertoond, kregen ondertussen een teleurstelling te verwerken. Tijdens het proefdraaien met een gehuurde [Cinemeccanica Victoria 8] projector - films worden zelden op dit formaat vertoond - was vlak voor de première een fout ontdekt. Om het risico te vermijden dat de film zou vastlopen greep de operateur terug op een digitale kopie" volgens Berend Jan Bockting [Volkskrant, 25-1-2013]. Wegens problemen met DTS geluid en ondertiteling had ook EYE een digitale 4K kopie paraat die eveneens werd vertoond. De 70mm print is door EYE verworven.

08).09-11-2013: VOINA I MIR / OORLOG EN VREDE. 70mm reprise deel 1, 70mm première deel 2 (35mm première ?).
Zaal 1, vertoning tijdens festival 'Ruskino 1913-2013: de vele gezichten van de Russische film' in het Nederland-Ruslandjaar, met inleiding door Gerwin van der Pol, voor 175 bezoekers. "De oorspronkelijke lengte van OORLOG EN VREDE is 432 minuten. EYE vertoont een kortere versie van 339 minuten; de film werd in 1967 en 1968 in deze lengte in twee delen uitgebracht in verschillende West-Europese landen. De kopie, een vintage 70mm print, is afkomstig van het Koninklijk Filmarchief in Brussel. Het eerste deel werd geprint op Eastman stock en is helaas verkleurd. Het tweede deel werd geprint op Svema/Orwo stock, de kleuren hiervan zijn goed. De film wordt vertoond met zes kanaals magneetgeluid, de kwaliteit van de geluidssporen op de kopie is wisselend" volgens toenmalige EYE website. "The following order was perfect with the faded part one on Eastmancolor stock followed by part two (despite its Belgian origin) on Svema/Orwo stock and the best demonstration of the fact that Eastern European color stock ages better and fades much less than Western stock" volgens een verslag door Jan-Hein Bal [in70mm.com/news/2013/vojna/index.htm].

09).15-12-2013: BARAKA. Reprise.
Zaal 1, vertoning samen met opvolger SAMSARA (maar SAMSARA in 4K).

10).16-04-2014: DUNE (blowup). Reprise.
Zaal 1, vertoning samen met remake uit 2013 in drievoudig kader, Cinema Remake expositie, Imagine film festival, en Cinema Egzotik themavond gepresenteerd door Ronald Simons en Martin Koolhoven. Blowup uit Denemarken zonder ondertitels.

11).14-06-2014: DERSU UZALA. Reprise maar 70mm première (35mm première Alhambra 2, 1976?).
Zaal 1, deense kopie.

12).15-04-2015: ALIENS (blowup). Reprise.
Zaal 1, vertoning samen met TERMINATOR 2 in tweevoudig kader, Imagine film festival, en Cinema Egzotik James Cameron themavond gepresenteerd door Ronald Simons en Martin Koolhoven].

13).07-01-2016: THE HATEFUL EIGHT. 70mm première (DCP première, 1-1-2016).
Zaal 1. "Vertoning van zowel de 70mm-versie, met 6 minuten meer breedbeeldspektakel, als de reguliere digitale uitbreng... EYE is het enige theater in de Benelux dat de 70mm-versie vertoont. Voor de voorstelling is een Ultra Panavision-lens aangeschaft, het scherm van Cinema 1 is aangepast en op maximale grootte gebracht" volgens de website.
Zaal 1 had 70mm vertoningen tot maximaal 3x daags, met toeslag, afgewisseld met 4K versie in zaal 2 of 3 ("we hebben een DCP 2.79:1 en een DCP gewoon scope. In zaal 3 hebben we de kaders aangepast en draaien we de 2.79:1 versie met een zwarte balk boven en beneden" volgens operateur Hans van Noort). De 4K versie was 12,50 Euro met 167 minuten en de 70mm roadshow versie 15 Euro, met 187 minuten inclusief extra scènes, ouverture en pauze. Tevoren was het aantal geluidskanalen onzeker en de lens kwam op het laatste moment, volgens operateur Ron Salari. Er was meegedeeld dat de print op een enkele rol gemonteerd zou worden aangeleverd maar vlak tevoren arriveerde deze in 10 akten waaronder een 'Intermission' zonder beeld. "Op verzoek van Quentin Tarantino duurt de pauze slechts 12 minuten" lazen bezoekers vooraf. Het scherm werd breder gekaderd tot circa 14x5 meter, uniek dat een Nederlands bioscoopscherm is aanpast want vroeger had Ultra Panavision links en rechts afgehakt beeld. EYE kreeg de print toen België onvoldoende belangstelling toonde.
In de Verenigde Staten gaf projectie soms calamiteiten. "Erik Lomis, medewerker bij de filmstudio die de film maakte, zegt tegen Variety dat er bij slechts 1 procent van alle voorstellingen problemen zijn. De tweets geven volgens hem een verkeerd beeld van hoe de vertoningen verlopen. Daarnaast horen imperfecties volgens Lomis ook gewoon bij 70mm, maar is er geen enkele reden om die versie te mijden. Filmmuseum EYE in Amsterdam is de enige plek in de Benelux waar je de film op 70mm kan zien. In andere bioscopen zie je een digitale versie. 'Volgens Quentin Tarantino is een film die op 70mm is gedraaid ideaal', zegt Marnix van Wijk van EYE. 'Het geeft een bepaalde charme mee. Een echte bioscoopervaring.'... 'Wij maken ons zeker geen zorgen', zegt Birgitte van Boven van filmdistributeur Entertainment One. 'We hebben een nauwe samenwerking met EYE, want het is ook voor ons een bijzonder gebeuren. Het blijft techniek, maar we nemen alle maatregelen die we kunnen om ervoor te zorgen dat de film normaal draait. Daarnaast is het team van EYE expert op dit gebied.' Ook Van Wijk verwacht niet dat er in EYE problemen zullen zijn met THE HATEFUL EIGHT. 'Zeker omdat we speciaal hiervoor een nieuwe lens hebben gekocht. Daarnaast is het altijd gebruikelijk dat films van tevoren uitvoerig worden getest.' " volgens NOS, 29-12-2015 [nos.nl/op3/artikel/2077764-the-hateful-70mm-nieuwe-tarantino-gehavend-in-de-bios.html]. "De speciale retrovertoning geeft extra werk, zegt Gerrit-Jan Faber (58), hoofd projectie van het filmmuseum. 'Het was wel even zoeken naar een Ultra Panavisionlens. We gingen er in eerste instantie van uit dat die door de filmdistributeur zou worden meegeleverd, maar dat bleek niet het geval.' EYE moest bovendien het filmdoek verbreden en er wordt een extra digitale projector (4K) achter de hand gehouden" [met roadshow versie] volgens een interview door Gianni Schepens [Parool, 6-1-2016]. Een gezamenlijke advertentie verscheen voor EYE en Ennio Morricone's concert in Amsterdam [Volkskrant, 14-1-2016]. Tegen zaal 1 was er tijdelijk projectie van kleurenstills uit 70mm films.
Uit de toeslag kon EYE de dure print (25.000 Euro) en lens (10.000 Euro) terugverdienen want er ontstond een hype vanaf de voorverkoop voor de eerste circa 70 voorstellingen. "Er is een stormloop ontstaan op de kaartjes voor de 70-millimeterversie van THE HATEFUL EIGHTde nieuwe film van Quentin TarantinoDe website van filminstituut EYE in Amsterdam was vanmiddag uren slecht bereikbaar" volgens NOS, 11-12-2015 [nos.nl/artikel/2074551-stormloop-op-kaarten-nieuwe-70mm-film-quentin-tarantino.html]. Binnen een week waren 3.500 kaarten verkocht, na een maand circa 15.000 en meldde de website "Wegens de overweldigende belangstelling voor de 70mm-voorstellingen van THE HATEFUL EIGHT in Cinema 1 het volgende. Alle avondvoorstellingen in januari zijn uitverkocht... Wij verzoeken u in dit geval niet de balie te bellen om alsnog kaarten te bemachtigen, maar uit te wijken naar een alternatieve datum" [eyefilm.nl/film/the-hateful-eight?program_id=11780512].
“Since the screenings started here in EYE, on January 7. we have had 41 public screenings of the film, from which 33 were sold out, including all the evening screenings. So far we had 12.752 admissions, and with presales for forthcoming shows the number exceeds already the 20.000 admissions. We are quite positive we will reacht 25.000+ admissions easily. Evening screenings are sold out already till and including February 10, but on weekdays we still have tickets for screenings in the mornings and afternoons. We already announced screenings until February 17, but are still adding new ones” volgens programmeur René Wolf, genoteerd en vertaald door Johan Wolthuis [in70mm.com/news/2016/amsterdam/index.htm]. Ook na een maand bleven de avondvoorstellingen uitverkocht.
"In een maand tijd heeft THE HATEFUL EIGHT in EYE meer dan 23.000 bezoekers getrokken. Quentin Tarantino’s nieuwste film passeert daarmee LA GRANDE BELLEZA [met 18.600 bezoekers in zes maanden] als meest succesvolle film in de vertoningsgeschiedenis van EYE. Ruim 21.000 bezoekers van THE HATEFUL EIGHT zagen de film inmiddels op 70mm. EYE draait als enige vertoner in de Benelux Quentin Tarantino's 70mm-Ultra Panavision-versie met ouverture, pauze en extra scènes. Inclusief voorverkoop voor toekomstige 70mm-vertoningen zijn al meer dan 27.500 kaarten verkocht. De exacte cijfers per 10 februari 2016 zijn: 23.208 bezoekers totaal, waarvan 21.815 personen de 70mm-kopie zagen" [eyefilm.nl/over-eye/nieuws/the-hateful-eight-best-bezochte-film-ooit-in-eye-grens-22500-bezoekers-gepasseerd].
"EYE heeft tot dusver in zeven weken tijd 104 voorstellingen van de 70mm gehad, inclusief premierevoorstelling voor genodigden. Totaal aantal bezoekers daarvan was 27.671 (gemiddeld bezoek 266 per voorstelling in een zaal van 312 stoelen, bezettingspercentage van circa 85 procent!). De 18 DCP-voorstellingen in een kleinere zaal deden 1.377 bezoekers (gemiddeld 76,5, 60% bezettingspercentage). In totaal dus in EYE 29.048 bezoekers so far. EYE is het enige theater in de Benelux waar de film op 70mm draait en dat is behoorlijk merkbaar in de cijfers. Het beste theater in het hele land dat de film op DCP draait is Pathe de Kuip [Rotterdam] met 12.384 bezoekers. In de voorverkoop voor komende voorstellingen zijn inmiddels nog 1.203 kaarten verkocht, dus het totaal aantal verkocht voor de film is inmiddels de 30.000 gepasseerd, 27.671+1.377+1.203=30.251, waarvan 28.874 voor de 70mm" volgens René Wolf, 22-2-2016.
Er waren "Presentjes voor de 30.000 en 30.001e (!) bezoeker van THE HATEFUL EIGHT in EYE: Vader en zoon Pannekoek zagen de film vanavond. Op 70mm natuurlijk" [EYE facebook, 25-2-2016]. Op 21-5-2016 tijdens de twintigste week trok de wekelijkse zaterdagmiddagvoorstelling 72 bezoekers en was de print na honderden vertoningen nog onbekabeld. 
3-6-2016 werd bekendgemaakt "Bioscoop EYE in Amsterdam heeft een wereldrecord gevestigd met het bezoekersaantal van de film THE HATEFUL EIGHT van Quentin Tarantino. Dat hebben producent The Weinstein Co. en distributeur Entertainment One vrijdag bekendgemaakt. De film draait inmiddels meer dan twintig weken weken in Amsterdam en trok daar meer dan 36.000 bezoekers. Geen enkel ander theater in de wereld heeft zo veel kaartjes voor de film verkocht. Vanaf de eerste vertoning is vrijwel elke voorstelling uitverkocht" volgens Noordhollands Dagblad [voorheen noordhollandsdagblad.nl/algemeen/cultuur/entertainment/article28158328.ece/Eye-vestigt-wereldrecord-met-Tarantino-film]. "When I met Tarantino, he was already aware of that fact and very pleased about it" volgens EYE directeur Sandra den Hamer [Holland Herald, februari 2017]. Tot en met 19-6-2016 draaide de film nog wekelijks, sindsdien maandelijks tot en met 4-2-2017, toen voor 72 bezoekers (en eenmalig voorafgegaan door WEST SIDE STORY op 70mm). "When that theater on the island finally doused the lights in its 70mm projector, close to 40,000 people had endured rains, winter storms and howling winds while riding the ferry in order to see THE HATEFUL EIGHT" volgens American Society of Cinematographers' Nederlandse president Kees van Oostrum [American Cinematographer, october 2016].
Zie ook
World record of 70mm in Amsterdam! (online in70mm.com/news/2016/eye/index.htm).
Zie ook documentaires
THE HATEFUL EIGHT, OVER FILM OP 70MM EN DE ROADSHOWVERSIE (in EYE, online op youtube.com/watch?v=JtG9n9prlv4).
HET BREEDSTE FILMFORMAAT OOIT - ULTRA PANAVISION 70 IN HET EYE FILMMUSEUM (online op tweakers.net/video/11325/het-breedste-filmformaat-ooit-ultra-panavision-70-in-het-eye-filmmuseum.html).

14).12-7-2016: EMPIRE OF THE SUN (blowup). Reprise.
Zaal 1, tijdens Steven Spielberg retrospectief, Nederlands ondertitelde print met oorspronkelijke 1:1.85 widescreen beeldverhouding. "EYE heeft recent een 70mm-kopie van EMPIRE OF THE SUN in de collectie gevonden. De kopie zat bij een grote depotstelling van Warner Bros" [eyefilm.nl/film/empire-of-the-sun-70mm?program_id=11785556 en filmkrant.nl/nieuws_2016/14078].

15).01-07-2017:  2001: A SPACE ODYSSEY. Reprise.
Zaal 1, wekelijkse vertoning van nieuwe 70mm print gedurende 20 weken tot en met november [eyefilm.nl/film/2001-a-space-odyssey-70mm-0?program_id=11817203]. "Met Warner Bros. is EYE overeengekomen dat de gerestaureerde print na de speelperiode van deze zomer ook in de komende drie jaar jaarlijks een aantal reruns zal krijgen" [eyefilm.nl/over-eye/nieuws/exclusief-te-zien-in-eye-70mm-kopie-2001-a-space-odyssey]. "In elf dagen tijd bezochten al 2500 mensen de film en staat de film in de top-20 van best bezochte films in Nederland. Een unicum voor een titel die slechts in een print in het land te zien is" [EYE persbericht 13-7-2017]. "Laatst was ik naar 2001: A SPACE ODYSSEY en dat was echt heel vet. Ineens vallen allerlei details op, zoals de minuscule mensen die heen en weer lopen terwijl een ruimteschip landt. Toen dacht ik, wat regisseur Stanley Kubrick vond, klopt: je hebt Space Odyssey niet gezien als je hem niet op 70mm hebt gezien" volgens Aramis Gonzalez [Filmisch vinyl: waarom zijn 70mm-vertoningen zo magisch?, EYE website, 25-7-2017, eye-exposed.nl/filmisch-vinyl-70mm/].

16).16-08-2017: DUNKIRK. Eerste Nederlandse 70mm vertoning (DCP première  Pathe: Arena Imax, City, De Munt, Tuschinski, 20-07-2017).
Zaal 1, wekelijkse vertoning [eyefilm.nl/film/dunkirk-70mm-0?program_id=11817916], ondanks eerder bericht [Oorlogsfilm DUNKIRK in Nederland niet op 70mm. Telegraaf, 8-7-2017, online telegraaf.nl/prive/28589562/__Oorlogsfilm_Dunkirk_in_Nederland_niet_op_70mm__.html]. Een maand na de premiere op DCP en Imax DCP kwam een 70mm print in EYE. GRAND PRIX was de enige deels in Nederland (Zandvoort) opgenomen 70mm hoofdfilm tot DUNKIRK in 2017, tevens de eerste Nederlandse 70mm hoofdfilm, in coproduktie met Kaap Holland Film (Amsterdam), met onder meer Nederlandse cameraman Hoyte van Hoytema en acteur Jochum ten Haaf als schipper. "Vanuit de [Nederlandse] '30% cash rebate' werd er ruim 1 miljoen euro geïnvesteerd in de Hollywood kaskraker" volgens Bram de Groot [filmtotaal.nl/nieuws/51451]. Een deel van de Hollywoodfilm van regisseur Christopher Nolan wordt op het IJsselmeer zo'n vijf kilometer voor de Urker kust opgenomen met een filmploeg van ruim tweehonderd personen en nog eens zeventig figuranten. De opnames vinden plaats tussen 24 juni en 22 juli" 2016 [flevopost.nl/nieuws/urk/441330/voorbereidingen-filmopnames-dunkirk-op-urk-zijn-begonnen.html]. "Voor de kust van Urk lagen maandagochtend onder meer de voormalige Nederlandse mijnenveger Sittard, die speciaal voor de filmopnames een Brits registratienummer heeft gekregen. Ook het onderzoekschip Castor ligt momenteel bij Urk voor anker. Dit schip is voor de film zelfs speciaal grijs geverfd" [voormalig touristinfourk.nl/nieuws/139-urk-ijsselmeer-filmlocatie-hollywoodfilm-dunkirk]. "De Britse cineast en zijn team hebben gekozen voor het IJsselmeer vanwege de lage kosten, en het klimaat. Nederland heeft voor filmproducties een gunstige belastingconstructie, en het IJsselmeer is ondiep en betrekkelijk windvrij [en vliegveld Lelystad is nabij]. De opnames vinden plaats in een volledig door boeien afgeschermd gebied op het meer. In de haven belemmeren zwarte schermen het zicht. De calvinistische Urkers zijn niet erg onder de indruk van de karavaan. Het is vooral een manier om extra geld te verdienen. Op twitter is bijvoorbeeld te zien hoe een lokaal kraanbedrijf een bakwagen heeft verhuurd. De meest ludieke manier om iets te verdienen aan het spektakel, is door te figureren. Elke ochtend melden talloze jongens zich met bijpassend historisch kapsel in de haven - waaronder veel jongens uit Urk. Wie van afstand toch iets wil zien van Hollywood in Nederland, kan terecht op YouTube. Daar staan filmpjes van oorlogsschepen die de Urker haven binnenvaren, en beelden van helikopters die gebruikt worden om vanuit de lucht opnames te maken. Er schijnen ook al opnames te zijn geweest van een neerstortende Spitfire" volgens Omar Larabi [Dunkirk: the premake, De Filmkrant, 1-7-2016, ook online  filmkrant.nl/nieuws_2016/14070]. "Voor de scènes in de lucht, die ook deels in Nederland werden gefilmd, schafte Nolan onder meer een antiquarisch Roemeens toestel aan, met twee stoelen in de cockpit. 'Onze stuntcoördinator wees me op het bestaan van die tweepersoonstoestellen uit de voormalige Sovjet-Unie, die we qua vorm vrij makkelijk konden optuigen als eenpersoons-Spitfire' " [Bor Beekman: Regisseur Christopher Nolan: 'Dunkirk was een verlies, dat deel werd van de victorie'. De Volkskrant, 19-7-2017, ook online volkskrant.nl/4507141?internal_link_1].
"Aan Urk de eer als eerste plek in Nederland delen van het filmspektakel DUNKIRK te mogen vertonen. De speciale DUNKIRK-truck, een minibioscoop met 25 stoelen, is neergestreken in het vissersplaatsje voor de exclusieve voorpremière van de nieuwste film van Hollywoodregisseur Christopher Nolan. Burgemeester Pieter van Maaren opende dinsdagavond in aanwezigheid van acteur Jochum ten Haaf de ‘DUNKIRK Prologue Experience’ " [Dunkirk-truck geopend op Urk [nieuws.nl/algemeen/20170718/dunkirk-truck-geopend-op-urk/]. Zie ook
twitter.com/hashtag/dunkirkmovie/?src=hash
Jan-Hein Bal & Johan Wolthuis. Filming in 65mm for DUNKIRK on location in the Netherlands. Website in70mm, 2-9-2016, in70mm.com/news/2016/nolan/index.htm.
Richard Oost, DUNKIRK FLEET ENTERING PORT OF URK, 2016, 5'. youtube.com/watch?v=Wdr-IOmX35Q (filmreportage).
Sam De Wilde: Hoyte van Hoytema over DUNKIRK, 'We willen de kijker zo dicht mogelijk bij de stress brengen'. De Filmkrant, juli-augustus 2017, ook online filmkrant.nl/TS_juli-augustus_2017/15674 (interview met cameraman Hoyte van Hoytema).